1. Xác định nợ và nợ xấu

Trước khi bước vào thủ tục pháp lý, doanh nghiệp cần xác định rõ:

• Nợ phải thu: Các khoản khách hàng hoặc đối tác còn nợ doanh nghiệp.
• Nợ xấu: Khoản nợ khó thu hồi, quá hạn nhiều lần, hoặc có dấu hiệu không thể thanh toán.
  Việc này giúp doanh nghiệp đánh giá khả năng thu hồi và lựa chọn phương án xử lý.

2. Thương lượng và giải quyết ngoài tòa án

Đây là bước đầu tiên và bắt buộc phải thử trước khi kiện tụng:

• Đàm phán trực tiếp với bên nợ để lập kế hoạch thanh toán.
• Ký thỏa thuận trả nợ (có thể theo nhiều lần hoặc gia hạn) để tránh tranh chấp.
• Sử dụng dịch vụ trung gian: Công ty đòi nợ chuyên nghiệp hoặc trọng tài thương mại.

Ưu điểm: nhanh, tiết kiệm chi phí, duy trì mối quan hệ kinh doanh.

3. Khởi kiện ra tòa án

Nếu thương lượng không thành công:

1. Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện:
   • Đơn khởi kiện.
   • Hợp đồng, hóa đơn, chứng từ nợ.
   • Biên bản giao nhận, email, tin nhắn chứng minh nợ.
2. Nộp hồ sơ tại tòa án nhân dân có thẩm quyền (nơi bị đơn cư trú hoặc nơi ký hợp đồng).
3. Tòa án thụ lý và thông báo cho bị đơn.
4. Phiên hòa giải (bắt buộc trước khi xét xử chính thức).
5. Xét xử:
   • Trình bày bằng chứng, lập luận.
   • Tòa ra bản án hoặc quyết định công nhận nợ.

4. Thi hành án

Nếu bên nợ không tự nguyện trả:

• Nộp đơn yêu cầu thi hành án tới cơ quan thi hành án dân sự.
• Cơ quan thi hành án có thể:
  • Khấu trừ tài khoản ngân hàng.
  • Đấu giá tài sản của bên nợ.
  • Trích lục quyền sử dụng đất, tài sản cố định.

5. Các lưu ý pháp lý

• Thời hiệu khởi kiện thường là 3 năm kể từ ngày nợ đến hạn, trừ trường hợp có quy định khác.
• Hồ sơ chứng minh nợ càng đầy đủ, khả năng thắng kiện càng cao.
• Doanh nghiệp nên tham khảo luật sư hoặc chuyên gia pháp lý để tránh lỗi về thủ tục, tránh mất thời gian và chi phí.